İNANÇ VE ÜRETİM BAĞLAMINDA HACIBEKTAŞ TAŞ İŞÇİLİĞİ

  • Dilek AKBULUT
Anahtar Kelimeler: Taş işçiliği, zanaat, taş kültü, hediyelik eşya

Özet

Taş kültü, Türk mitolojisinde ağaç ve dağ kültleriyle beraber tabiat kültünü oluşturmuş ve dağ kültünün bir parçası kabul edilmiştir. Taş, zaman içinde İslami pratikte de yerini korumuş, kimi zaman derviş giyiminin bir parçası olarak kendini var etmiştir. Bektaşi geleneğinde yer alan teslim taşı, palheng ve kanberiyye de bunun örneklerindendir. Öte yan- dan Hacıbektaş ilçesi, taş işçiliğinin inanç ekseninde geliştiği bir merkez durumuna gelmiştir. İlk taş loncasının Hacıbektaş Dergâhında kurulduğu söylenegelmektedir. Babadan oğula geçen bu zanaat geleneği, günümüzde hediyelik eşya üretimi ve kaplama -tezgah- mezar üret- imi kollarında devam ettirilmektedir. Bölgenin turistik potansiyeliyle desteklenen hediyelik eşya üretimi, yurtdışı kaynaklı malzeme ve ürünlerle yok olmaya yüz tutarken sayıları gittikçe azalan taş ustaları ya kaplama ve mezar üretimine ya da farklı iş kollarına yönelmektedir. Bu çalışmanın amacı, Hacıbektaş taş işçiliğinin inanç ekseninde nasıl şekillendiğini ve güncel pazar ve üretim şartlarındaki durumunu incelemektir. İnceleme kapsamında Hacıbektaş il- çesinde bulunan taş ustaları, hediyelik eşya dükkânı sahipleri ve Hacıbektaş Müzesi yetkili- leri ile mülakatlar yürütülmüştür.