NEZİHE ARAZ’IN “KUTLU MELEK” ADLI OYUNUNDA HACI BEKTAŞ VELİ KARAKTERİNİN, OYUN KİŞİSİ OLARAK ELE ALINIŞI VE İNCELENMESİ

  • Birgül YEŞİLOĞLU GÜLER
Anahtar Kelimeler: Tiyatro, oyun kişisi, Nezihe Araz, Kutlu Melek, Hacı Bektaş Velî, Ahmed Yesevi

Özet

Orta Asya’dan Anadolu’ya gönderdiği müritleriyle Türklüğün, Türk dilinin, İslamiyet’in, Alevi ve Bektaşi öğretisinin en güçlü isimlerinden olan Ahmed Yesevi ve öğrencisi Hacı Bektaş Velî; tarihi, dinî ve edebi kişilik olarak pek çok alanda araştırma konusu olmuştur. Adlarına sıklıkla din ve edebiyat alanlarında yapılan çalışma ve incelemelerde rastlanır. Türk Edebiyatı, Türk İslam ve Anadolu Alevi kültürünün önemli isimlerinden olan Hacı Bektaş Velî ve Ahmed Yesevi, Türk tiyatrosu metinlerinde kullanılmış mıdır? Kullanılmışsa, oyun kişisi olarak sahneye nasıl ve hangi yönleriyle aktarılmıştır? Bu çalışmada, Nezihe Araz’ın yazdığı “Kutlu Melek” adlı oyundan yola çıkılarak, tiyatro sanatının oyun kişisi olarak Ahmed Yesevi ve Hacı Bektaş Velî’yi nasıl değerlendirdiği sorusunun yanıtı aranmıştır. Oyun, Hacı Bektaş Velî’nin Anadolu birliğini kurması ve Türklerin Anadolu’ya yerleşmesine yardımcı olması için Asya’dan Anadolu’ya Ahmed Yesevi tarafından gönderilmesini ve yedi yıl süren bir yolculuktan sonra Anadolu’da bir Alevi köyüne gelerek öğretisini yaymak amacıyla eğitim ve öğretime başlamasını anlatır. Hacı Bektaş Velî’nin köyün “Bacılar” grubunun lideri “Kutlu Melek” ile birlikte Türklerin Anadolu’ya yerleşme sürecini sergileyen oyun, Hacı Bektaş Velî’nin Türk tiyatrosu metinlerinde oyun karakteri olarak ele alınmasının en iyi örneklerinden biridir.